ŻYWNOŚĆ EKOLOGICZNA

Żywność ekologiczna – co to takiego?

Żywnością ekologiczną określa się kategorię produktów spożywczych wytwarzanych zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego, które nie stanowi zagrożenia dla środowiska i tym samym dla zdrowia człowieka. To żywność produkowana bez pestycydów, sztucznych nawozów, hormonów i antybiotyków, konserwantów, barwników i sztucznych polepszaczy smaku oraz zapachu. Nie jest też genetycznie modyfikowana. 

Proces produkcji ekologicznej żywności podlega dokładnej kontroli na każdym etapie – od momentu zasiania lub zasadzenia po dostarczenie gotowego produktu na sklepową półkę lub bezpośrednio do rąk klienta. W żadnym momencie nie stosuje się środków chemicznych, mających polepszyć jakość produktu. 

Cechy i zalety żywności ekologicznej

Dzięki temu, że żywność ekologiczna jest wolna od chemii:

• ma mniejsze stężenie kadmu – metalu ciężkiego powodującego zaburzenia układu oddechowego, krążenia i sprzyjającego powstawaniu nowotworów;
• zawiera mniej związków azotowych – na skutek ich podniesionej zawartości w pokarmie, a później w organizmie mogą powstać rakotwórcze nitrozaminy, które po czasie powodują nowotwory przewodu pokarmowego, a nawet białaczkę;
• zawiera mniej pestycydów – nawet siedem razy mniej niż żywność konwencjonalna, a pestycydy są równie niebezpieczną grupą związków chemicznych, które mogą powodować spadek odporności, nowotwory, a nawet upośledzenie rozwoju psychomotorycznego i intelektualnego dzieci;
• jest wolna od antybiotyków – powszechnie stosowanych w przemysłowej hodowli zwierząt;
• ma więcej wartości odżywczych – np. w mleku ekologicznym znajduje się blisko 50% więcej cennych kwasów omega-3, z kolei rośliny z upraw ekologicznych skrywają w sobie więcej polifenoli, witamin i składników mineralnych.

Przeprowadzono badania udowadniające, że regularne spożywanie żywności ekologicznej znacząco ogranicza wystąpienie wielu chorób, w tym również alergii i otyłości. Wystarczy też spróbować jedzenia ekologicznego, by od razu zauważyć, że ma ono wyraźniejszy smak i zapach niż żywność konwencjonalna. Wielu osobom przywodzi ona na myśl skojarzenia z rodzinnym domem i „dobrymi czasami”.

Jakie wymagania musi spełniać żywność ekologiczna?

Produkcja żywności ekologicznej jest regulowana przepisami Unii Europejskiej, a konkretnie Rozporządzeniem Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych oraz kolejnymi jego nowelizacjami. Wszystko po to, by ochronić konsumenta przed nieuczciwymi praktykami producentów, a także zbudować zaufanie wobec produktów ekologicznych oznaczonych „zielonym listkiem”.

Z przepisów prawnych wynika naprawdę wiele wymogów, które żywność musi spełniać, by mogła być określona mianem „eko”. I jest to m.in.:

• zakaz stosowania syntetycznych środków ochrony roślin (m.in. pestycydów, herbicydów, fungicydów) – zamiast tego do zwalczania chorób, chwastów i szkodników wykorzystywane są metody biologiczne i agrotechniczne, w tym prawidłowy płodozmian;
• zakaz stosowania monokultur wielohektarowych (ogromnych pól uprawnych charakterystycznych dla rolnictwa konwencjonalnego) – rośliny uprawia się na niewielkich polach oddzielonych od siebie naturalnymi barierami w postaci drzew, krzewów oraz upraw osłonowych;
• zakaz stosowania totalnej melioracji (czyli agresywnych zabiegów mających na celu polepszenie na trwałe rolniczych zdolności gleb do produkcji) – stosowaną w rolnictwie ekologicznym alternatywą jest pozostawianie lub budowanie nowych zbiorników i cieków wodnych;
• zakaz stosowania sztucznych nawozów do upraw – zamiast tego, stosowane są produkty przygotowywane w zgodzie z biologicznymi prawidłowościami;
• zakaz stosowania hormonów i antybiotyków w odżywianiu zwierząt hodowlanych – zwierzęta karmi się naturalną paszą;
• zakaz hodowania zwierząt w systemie bezściółkowym – stawia się na system ściółkowy, co sprzyja powstawaniu obornika, a nie gnojowicy i tworzy o wiele lepszy standard życia zwierząt.

To, czy dana firma rzeczywiście stosuje się do wskazanych wymogów oceniane jest podczas kontroli. W jej trakcie inspektor sprawdza produkcję (roślinną i zwierzęcą), budynki gospodarcze, wyposażenie i dokumentację gospodarstwa. Ta część kontroli przyjmuje formę wywiadu. Dodatkowo mogą zostać pobrane próbki surowców i produktów do analiz chemicznych. Ma to na celu sprawdzenie, czy rzeczywiście są one wolne od zanieczyszczeń i pozostałości niedozwolonych środków.

Jak jest oznaczana żywność ekologiczna? Czy żywność „eko”, „bio”, „organic” różni się od siebie?

Określenia „zdrowa żywność”, „żywność naturalna” czy „slow food” widniejące na opakowaniu to za mało i nie stanowi dowodu na to, że dany produkt jest ekologiczny. Według prawa słowa zarezerwowane dla żywności ekologicznej to „eko”, „eco”, „bio” i „organic”. Możemy używać ich zamiennie i produkty spożywcze mające na etykiecie którekolwiek z nich, można kupować bez obaw. Ponadto żywność ta musi być oznakowana:

• zielonym logiem liścia (obowiązuje w UE);
• numerem identyfikacyjnym jednostki certyfikującej lub kontrolnej;
• oznaczeniem miejsca, w którym wyprodukowano dany produkt;
• nazwą i adresem producenta;
• nazwą produktu łącznie z odniesieniem do metody produkcji ekologicznej.

Mamy nadzieję, że teraz żywność ekologiczna nie ma przed Tobą żadnych tajemnic i że z łatwością odróżnisz prawdziwy eko produkt od produktu zaledwie ekopodobnego.